وابسته به پارک علم و فناوری

استان چهارمحال و بختیاری

0383 222 9646

شنبه-پنجشنبه 24 ساعت شبانه روز

rayantejarat@imazrae.ir

واژه نامه

- آنمی( Anemia ) : کاهش گویچه های سرخ و هموگلوبین خون به پایین تر ازحد طبیعی

- آنتاگونیسم : متضاد ، ضدیت ، مخالفت

- آگونیست : ماده ‌شیمیایی است که در یک سلول با اتصال به گیرنده‌های آن سلول باعث پاسخ و واکنش آن سلول می‌شود. آگونیست اغلب تقلیدکننده عمل یک ماده طبیعی در بدن است

- آتروفی ( Atrophy ) : کم شدن حجم یاخته ها که سرانجام باعث کوچک شدن حجم بافت و اندام میشود .

- هیپرتروفی ( Hypertrophy ) : افزایش اندازه یا حجم یاخته های یک بافت یا یک اندام که سر انجام منجر به افزایش حجم آن اندام می شود .

- آبسه ( Abscess ) : تجمع موضعی چرک در ناحیه ای از بدن که در اثر تخریب بافتی و مرگ عوامل عفونی ایجاد می شود و توسط بافت پیوندی محصور می گردد .

- آسیت (  Ascite ،  Dropsy) : تجمع مایع در حفره شکمی

- اسکولیوزیس ( Scoliosis ) : تغییر شکل ستون فقرات در جهت افقی

- لردوزیس (  Lordosis ) : تغییر شکل ستون فقرات در جهت عمودی

- پتشی ( Petechie ) : نوعی از خونریزی که به صورت نقطه ای است .

- اکیموز (  Echimose) : نوعی از خونریزی است که در آن رگهای بزرگ آسیب می بینند . این نوع خونریزی وسیع تر از حالت پتشی است .

- آلودگی جلدی : آلودگی را گویند که طی آن بخش هایی از قبیل پوست ، باله و آبشش ها درگیر میشوند .

- انتقال افقی (Horizontal transmission ) : در این ، روش آلودگی بین افراد معاصر در یک جمعیت حادث می شود .

- انتقال عمودی (Vertical  transmission  ) : در این حالت عامل بیماریزا مستقیماً از یک نسل به فرزندان و متعاقباً به نسل های بعدی ( اعقاب ) منتقل میگردد .

- آنورکسی (  Anorexia) : بی اشتهای یا عدم تغذیه به علت بی اشتهایی

- آنوکسی (  Anoxia) : نبود اکسیژن در خون شریانی ، بافت یا محیط

- انتریت ( Enteritis ) : التهاب روده

- آپلازی (Aplasia  ) : جایگزینی یک سلول به جای سلول دیگر ( از لحاظ شکلی ) .

- اگزوفتالمی (Exophthalmus  ) : بیرون زدگی کره چشم

- اپی زئوتیولوژی یا اپیدمیولوژی ( همه گیری شناسی ) Epizootiology : در انگل شناسی به عملی گفته می شود که در رابطه با جنبه های مختلف بیماری از جمله بروز ، انتشار انگل و روش انتقال آن به میزبان حیوانی بحث می کند .

- التهاب گرانولومالتوز ( granulomatous inflammation ) : نوعی واکنش خاص است که بافت در مقابل بعضی از عوامل عفونی نشان می دهد ( از جمله انگلهای پر یاخته و برخی تک یاختگان ) . از ویژگی های این التهاب تجمع ماکروفاژها ، یاخته های اپی تلوئید و لنفوسیت هاست . اطراف ضایعه را نیز بافت پیوندی احاطه می کند .

- ایمنی ( Immunity ) : پاسخ میزبان نسبت به حضور پاتوژن و یا واکنش هایی که در بدن میزبان برای مقابله با ورود پاتوژن یا حضور آن صورت می گیرد .

- اسپوروپلاسم ( Sporoplasm ) : ماده زنده ی عفونی کننده ی داخل هاگ

اسپوروگونی : تقسیم جنسی 

- اسکیمی : خون مردگی

- اسپورادیک ( Sporadic ) یا تک گیر : بیماری که به صورت موردی در بعضی از ماهیان یک مزرعه دیده می شود .

- اپی زئوتیک ( Epizootic )یا همه گیری : بیماری که در یک مزرعه یا منطقه جغرافیایی تمام ماهیان را درگیر می کند.

- انزئوتیک ( Enzoothic ) یا بومی : بیماری که در منطقه وجود دارد ولی ظاهر نمی شود و در صورت بروز تغییرات و شرایط جدید و تغییر شرایط جغرافیایی بیماری به صورت انزئوتیک یا پنزئوتیک بروز می کند .

- پنزئوتیک ( Panzootic ) یا جهان گیر : نوعی از اپی زئوتیک است که در چند منطقه جغرافیایی ، بیماری دیده می شود .

- باکتریواستاتیک : متوقف کننده رشد باکتری

- باکتری ساید : باکتری کش

- بیماری : حالتی است که در پی به هم خوردن تعادل هموستاتیک بدن ایجاد می گردد .

- بیماری عفونی : بیماری که عامل آن یک موجود زنده باشد ( مانند بیماری های باکتریایی ) .

- بیماری غیر عفونی : بیماری که عامل آن یک موجود غیر زنده باشد ( مانند بیماری های محیطی ) .

- بیماری مشترک ( Zeonosis ) : بیماری که بین انسان و جانوران مهره دار مشترک است .

- بیماری تحت حاد (Acute  disease  ) : هر بیماری که بروز آن سریع باشد و نسبتاً سریع خاتمه یابد .

- بیماری مزمن (  Chronic disease ) : هر بیماری که نشانه های نسبتاً خفیف داشته باشد و مدت زیادی طول بکشد .

- پروفیلاکسی : پیشگیری

- باکتریمی ( Bacteriemi ) : حضور باکتری در خون

- بیوپسی ( Biopsy ) : نمونه برداری از یک موجود زنده در حال حیات

- نکروپسی (  Necropsy) : بررسی یک موجود زنده به صورت نمونه برداری از اندامها در حالتی که آن موجود مرده است.

- پوسیدگی باله ( Finrot ) : یک واژه عمومی است برای جراحاتی که با خورده شدن باله همراه است .

- پلی زنئوس ( Polyxenous ) : انگلهایی که به میزبان ، اختصاصی نبوده و قادرند گونه های مختلفی را بعنوان میزبان انتخاب نمایند .

- پری تریکوس (  Peritrichus ) : به مژه دارانی گفته می شود که مژه های آنها محدود به یک یا دو نوار است که در نواحی خاص بویژه اطراف پریرستوم قرار گرفته اند .

- پلی سیتمی ( Polycythemia ) : پر خونی

- تحت حاد ( Sub-acute ) نیمه حاد : واکنشی که دوره طولانی تر از حالت حاد ( بین یک تا سه هفته ) دارد و در این مدت تلفات نسبتاً کمتر از حالت حاد است .

- تروفوزوئیت : اسپوروپلاسم وارد شده به یاخته میزبان را تروفوزوئیت می گویند .

- تریپانوپلاسما : کریپتوبیاهای خونی را تریپانوپلاسما هم می گویند .

- تخدیر : بی‌حس کردن ؛ کرخ کردن ؛ سست کردن ؛ بی‌حس کردن عصب

- تعادل هوموستاتیک (  Homostatic ) : در حالت طبیعی بین خون و مایعات بین سلولی تعادل برقرار است که به این تعادل ، تعادل هوموستاتیک می گویند .

- تلانژیکتازی : حالتی است که قسمت هایی از مویرگ به علت تجمع خون در آن قسمت متسع می شود .

- پروفیلاکسی : پیشگیری

- چرخه زندگی دائم : در این چرخه ، انگل در داخل بدن میزبان یا بر روی آن از نسلی به نسل دیگر باقی می ماند . در اینجا نیازی نیست که انگل میزبان را ترک کند ( در چنین مواردی انگل دائم خوانده می شود ) .

 

- چرخه زندگی نیمه دائم : در این چرخه ، انگل بیشتر زندگی خود را در داخل بدن یک میزبان می گذراند و فقط برای مدت کوتاهی دور از میزبان به صورت تخم یا کیست به سر می برد تا پس از تخم گشایی یا بازگشت کیست به چرخه فعال دوباره به میزبان اتصال یابد .

- چرخه زندگی موقت : در این چرخه انگل و میزبان در مدت نسبتاً محدودی با هم در تماس هستند انگل در این مدت به اندازه ای رشد می کند که بتواند باقی مانده زندگی خود را در خارج از بدن میزبان ادمه دهد .

- حدت : درجه شدت بیماری ایجاد شده توسط یک عامل بیماری زا .

- دزاژ : تعیین میزان ، تعداد و مصرف دارو دزاژ نام دارد .

- دژنرسانس : ضایعات و تغییرات غیر طبیعی ولی برگشت پذیر یاخته را گویند .

- دیژنها ( Digenea ) : ترماتودهایی که در چرخه زندگی خود دارای میزبان واسط هستند .

- درصد مرگ و میر ( Mortality rate ) : نسبتی از جمعیت که در اثر بیماری تلف می شوند .

- درجه روز : ضرب کردن میانگین درجه حرارت های روزانه ( بر حسب درجه سانتی گراد ) در تعداد کل روز های اندازه گیری شده .

- دوره کمون ( Incubation ) : از زمانی که عامل بیماری زا وارد بدن شود تا زمانی که علائم بیماری زا بروز می کند .

- دستگاه کمپلمان : ( سیستم کمپلمان به زبان فارسی یعنی مکمل یا تکمیل کننده واکنش آنتی بادی . مان قدیمی آن آلکسین است . دستگاه کمپلمان  مجموعه‌ ای از عوامل ( کمپلمانها ) است که به سلول‌های ایمنی در از بین بردن سلول‌های بیگانه و تولید پادتن  کمک می‌نماید . پروتئین‌های این سیستم طی واکنش آبشاری و پی در پی بر روی یکدیگر عمل نموده و محصول هر واکنش بر ایجاد واکنش بعدی اثر می‌گذارد . به‌طور کلی سامانه کمپلمان جزئی از دستگاه ایمنی ذاتی بدن است لذا پاسخ آن غیر اختصاصی و فوری است ولی در ایمنی تطبیقی ( بخصوص پاسخ هومورال ) نیز نقش حائز اهمیتی دارد ) .

- دیستروفی Distrophy : هرگونه اختلال درعملکرد تغذیه یک بافت یا سلول را می گویند .

- جوشیدن آب ( Boling of the water ) : در حالت طبیعی زمانی که غذایی در استخر ریخته می شود ماهیان به سمت عذا هجوم می آورند گویا آب در حالت جوشش است که اصطلاحاً به این حالت جوشیدن آب می گویند .

- زندگی آزاد ( Free living ) : زندگی غیر انگلی .

- زندگی انگلی ( Parasitism ) : نوعی رابطه بین دو موجود زنده است که در آن یکی سود می برد و دیگری ضرر می کند.

- زندگی همزیستی (  Symbiosis ) : زندگی دو موجود زنده مختلف بصورت وابسته به هم .

- سازش (  Acclimation ) : خو گرفتن فیزیولوژیک یک حیوان با شرایط محیطی جدید .

- سپتی سمی (  Septicemia ) : وجود عفونت در خون . ( حالتی که عامل عفونی وارد خون شود و تکثیر یابد که خود می تواند به حالت ویرمی یا باکتریمی باشد ) .

- سندرم (  Syndrom ) : یک نمود بیماری با عوامل مختلف است که در آن نقش دارند ( مثلاً اسهال کودکان که می تواند عوامل مختلفی داشته باشد یک سندرم است ) .

- سولفات مس ( CySo4 ) : یک ضد عفونی کننده قوی است که برای مبارزه با جلبک ها ، انگل های خارجی ، باکتری ها و حذف حلزون های واسط استفاده می شود .

سیکلوپس ها : سخت پوستان بسیار کوچک هستند که به بدن ماهی های کوچک و تخم ماهی ها حمله میکنند و ممکن است ناقل انگل باشند .

- سلوزوئیک : میکسوزوآ هایی که در کیسه شنا و کیسه صفرای میزبان زندگی می کنند را سلوزوئیک می گویند .

- هیسوزوئیک : میکسوزوآ هایی که در پارانشیم بافت های نرم میزبان زندگی می کنند را هیسوزوئیک می گویند که عموماً در فضای بین سلولی دیده می شوند .

- سیتوزوئیک : اشکال داخل سلولی میکسوزوآ ها را سیتوزوئیک می گویند که در بین رشته های عضلانی هم یافت می شوند .

- سیانوز شدن : جمع شدن

- سینرژیستیک : اثر افزایشی

- شیوع یا شاخص شیوع (  Prervalence index ) : نسبت جمعیت بیمار به کل جمعیت را گویند . اگر این نسبت برابر با یک باشد بیماری خیلی شایع ( Very common ) ، اگر دو باشد شایع (  Common ) ، اگر سه باشد غیر شایع و اگر چهار باشد نادر ( rare ) است .

- شیزو گونی : تقسیم غیر جنسی .

- شوک اسمزی (  Osmotic shock ) : اختلال شدیدی که در اثر تغییر فشار اسمزی بدن موجود زنده اتفاق می افتد .

- فارماکوکینتیک : جنبه‌ای از داروشناسی می‌باشد که به بررسی پارامترهایی چون فراهمی زیستی، کلیرانس، متابولیسم، نیمه‌عمر، حجم توزیع و اثر عبور اول داروها می‌پردازد . اغلب فارماکوکینتیک به صورت مزدوج همراه با فارماکودینامیک مطالعه می‌شود. در واقع اولی اثر بدن بر دارو است و دومی اثر دارو بر بدن.

- کاتارکت (  Cataract ) : کدر شدن عدسی چشم .

- کیست (  Cyst) : مرحله غیر فعال ، مقاوم و غیر متحرک انگل که معمولاً با یک دیواره محکم احاطه می شود .

- گزنوما (  Xenoma ) : یاخته های هایپر تروفی شده ی میزبان که حاوی انگل درون یاخته ای است . تولید گزنوما از ویژگی های میکروسپورا است .

- لتارژی (  Lethargy ) : حالت مرگ کاذب یا بی حالی .

- لیکوفور : اولین مرحله نوزادی انگل را لیکوفور می گویند .

مرگ کاذب : تجربه نزدیک به مرگ .

- میمه تیسم (  Mimetisme ) : قدرت سازگاری ماهی با رنگ محیط پیرامون .

- میزبان ( Host ) : موجود زنده ای که مراحلی از زندگی انگلی در آن طی می شود .

- میزبان اصلی یا قطعی یا نهایی : این میزبان موجودی است که انگل در داخل یا بر روی آن بالغ می شود .

- میزبان واسط یا متناوب یا ثانویه : این میزبان موجودی است که انگل در داخل یا بر روی آن دوران لاروی غیر جنسی خود را می گذارند .

 - میزبان ناقل : یک نوع میزبان واسط است که انگل بر روی آن یا داخل لاور آن زندگی میکند اما نمی تواند رشد کند و بالغ شود .

- میزبان اجباری یا الزامی یا اکتسابی : میزبانی است که وجود آن برای بقاء انگل ضرورت دارد . 

- میزبان طبیعی : میزبانی است که به انگل اجازه میدهد تا چندین نسل در داخل بدن آن تکثیر شود و طی این مدت به یکدیگر خو می گیرند .

- میزبان موقت : میزبانی است که انگل بر رو یا داخل بدن آن مدت کوتاهی زندگی میکند و سپس آن را ترک میکند و وارد زندگی آزاد می شود .

- میزبان مخزن : میزبانی است که منبع انگل برای سایر میزبان ها محسوب میشود و این کار را با پناه دادن به انگل انجام می دهد .

- منوژنها (  Monogenea ) : ترماتودهایی که در چرخه زندگی خود میزبان واسط ندارند .

- موچوآلیسم (  Mutualism ) : برای توصیف روابطی بکار می رود که در آن هر دو موجود سود می برند .

- مونوزنئوس ( Monoxenous ) : انگل هایی که دوره زندگی خود را بر روی یک میزبان سپری می کنند .

- ناپیلوس : اولین مرحله لاروی بعد از تخم گشایی ناپیلوس نام دارد که خود شامل ۶ زیر مرحله است در این مرحله لارو پنج مرحله پوست‌ اندازی دارد و بعد از پوست اندازی ششم وارد مرحله بعدی لاروی می‌شود که به آن متاناپیلوس می گویند .

- نسوج : بافت های سلولی

نکروز یا بافت ‌مردگی Necrosis : مجموعه‌ای از سلول‌ها و بافتهای مرده در یک نقطه از بدن است .

- ویرمی ( Viremia ) : وجود ویروس در خون .

- قدرت بیماری زایی : توان یک عامل بیماریزا در ایجاد بیماری .

- هم سفرگی ( Commensalism ) : وقتی که یک همزیست از دیگری بهره می برد و به آن نه سود میرساند نه ضرر .

- هولوتریک (  Holotrchous ) : مژه دارانی که در آنها تمام سطح بدن از مژه پوشیده شده است .

- هیپر پلازی ( Hyperplasia ) : بزرگ شدن یک عضو در اثر افزایش غیر طبیعی تعداد سلول هاست .

- هاگ (  Spore ) : مرحله عفونی انگل های هاگ زا که معمولاً تا حدودی به عوامل محیطی مقاوم است و یک یا چند لایه محافظت کننده دارد .

- هتروزنئوس (  Heteroxenous) : انگل هایی که برای سیر تکاملی خود بیش از یک میزبان دارند .

- هموراژی ( Haemorrhage ) : خونریزی که می تواند به صورت پتشی یا اکیموز باشد .

- هیپوکسی ( Hypoxia ) : کم شدن اکسیژن در خون ماهی یا جای دیگر .

- هیپوگلیسمی ( Hypoglycemia ) : کاهش قند خون .

- هیپرگلیسمی ( Hyperglycemia ) : افزایش قند خون .

Dinospore : داخل کیست ها هاگهایی تولید می شود که به آنها Dinospore گفته می شود .

LDL : کوتاه ‌شده عبارت لیپوپروتئین با چگالی کم است و کلسترولی مضر محسوب می‌شود .

LC50 : غلظتی از ماده سمی است که در آن 50 درصد موجود شاخص از بین می رود .

Lt50 : یعنی اینکه در چه زمانی 50 درصد از جمعیت موجود شاخص در یک غلظت مشخص از ماده سمی مورد نظر حذف می شود .

 LC5: غلظتی از ماده سمی که 5 درصد از جمعیت موجود شاخص را در آزمایش تحت تأثیر قرار می دهد .

- Osis : پسوندی که اغلب برای بیماری های غیر عفونی کاربرد دارد .

- Itis : پسوندی که اغلب برای بیماری های عفونی کاربرد دارد . بطور مثال Nephritis یا مشکل عفونی کلیه .

- Flashing : انعکاس نور خورشید از سطح بدن ماهی که اغلب بعلت درد شدید در بدن ماهی رخ می دهد .

- Pipping : بلعیدن هوا از لایه بینابینی آب و هوا را گویند .

- Pithing : عمل تخریب مغز را گویند که به منظور انجام فعالیت های تشخیصی استفاده می شود .

- Cervical sevrance : عمل قطع نخاع را گویند که به منظور انجام فعالیت های تشخیصی استفاده می شود .

- Fusion : اتصال یا جوش خوردن تیغه های آبششی که سبب اختلال در تنفس می شود .

- CPR : اثر آسیب شناسی سلولی .

- TAN : مقدار کل آمونیاک که در آب اندازه گیری می شود .

مطالب مفید:

رقم بندی ماهیان

تاسیسات تفریخ تخم

سیستم مدار بسته

انواع استخرهای پرورش ماهی

حمل و نقل ماهی قزل آلا

تغذیه و غذا دهی در قزل آلا

هوا دهی در استخرهای پرورش ماهی

روشهای تکثیر ماهی قزل آلا

مدیریت پرورش ماهی قزل آلا

مدیریت بهداشتی مزارع پرورش ماهی

مکان یابی برای ساخت استخرهای پرورش ماهی

چرخه زندگی

تغییر جنسیت

رفتار شناسی ماهیان

تشخیص و درمان بیماریها

بیماری های باکتریایی

بیماری های قارچی قزل آلا

بیماری های انگلی قزل آلا

بیماری های ویروسی قزل آلا

بیماری های تغذیه ای قزل آلا

بیماری های محیطی قزل آلا

داروشناسی

مسمومیت

خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آب

ضد عفونی کننده های ماهیان

داروهای ضد میکروب در قزل آلا

واکسنهای مورد استفاده در قزل آلا

داروها و مواد شمیایی ضد انگلی و ضد قارچی قزل آلا

پرورش ماهیان گرمابی

مدیریت آبزی پروری

مدیریت ماهیگیری