وابسته به پارک علم و فناوری

استان چهارمحال و بختیاری

0383 222 9646

شنبه-پنجشنبه 24 ساعت شبانه روز

rayantejarat@imazrae.ir

مدیریت پرورش  ماهیان | ماهی قزل آلای رنگین کمان


مقدمه:

مدیریت پرورش ماهیان

  • ﻣﺎﻫﯽ در آب زﯾﺴﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ . در ﻧﻈﺮ اول اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺴﯿﺎر ﺳﺎده ﺑﻨﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ اﻣﺎ راﺑﻄـﻪ ﭘﯿﭽﯿﺪه ﻣﺎﻫﯽ و آب اﻫﻤﯿﺖ ﻣﺎﻫﯽ را از دﯾﺪﮔﺎه ﺳﻼﻣﺘﯽ آن ﺑﻄﻮر ﮐﺎﻣﻞ روﺷﻦ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ .

  • ماهیان هم از نظر ﺗﻐﺬﯾﻪ و دﻓﺎع در ﺑﺮاﺑـﺮ ﻋﻮاﻣـﻞ مهاجم ، و هم از ﻃﺮﻓﯽ دﯾﮕﺮ برای ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي ﺣﯿﺎﺗﯽ ﻣﺎﻫﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ رﺷﺪ ﺑﯿﻤﺎری ها و ﺣﻔﻆ ﺳﻼﻣﺘﯽ آن وابستگی کامل به محیط آب دارند.

  •  از اﯾﻨﺮو ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﮐﯿﻔﯿﺖ وﮐﻤﯿﺖ آب ﮐﻪ ﻣﺎﻫﯽ در آن زﯾﺴﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﻧﻬﺎﯾﺖ اﻫﻤﯿﺖ را دارد .

  • ﻫـﺮ ﻣـﺎﻫﯽ ﺗﺤﻤـﻞ ﺧﺎﺻﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺧﻮد دارد ﮐﻪ در داﻣﻨﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻋﻮاﻣـﻞ ﻣﺤﯿﻄـﯽ ﻓﻌﺎﻟﯿـﺖ ﻫﺎي زﯾﺴﺘﯽ آن ﺑﺨﻮﺑﯽ اﻧﺠﺎم ﻣﯽ ﮔﯿﺮد اﯾﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﺷﺎﻣﻞ درﺟﻪ ﺣﺮارت ،  PH ، اﮐﺴﯿﮋن ﻣﺤﻠﻮل ، ﮔـﺎز ﮐﺮﺑﻨﯿـﮏ ، آﻣﻮﻧﯿـﺎك و..... اﺳﺖ و ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ در اﯾﻦ داﻣﻨﻪ ﺗﺤﻤﻞ ، ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺤﻤﯿﻞ اﺳﺘﺮس ﺑﻪ ﻣـﺎﻫﯽ و اﻓـﺰاﯾﺶ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ و ﮐﺎﻫﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ آن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎرﯾﻬﺎ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺑﺮوز ﻫﻤﻪ ﮔﯿـﺮي و ﺗﻠﻔﺎت ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ .

  • ﺑﻨﺎﺑﺮ اﯾﻦ درك و ﺷﻨﺎﺧﺖ وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎي زﯾﺴﺘﯽ و ﻧﯿﺎزﻣﻨـﺪﯾﻬﺎي ﻃﺒﯿﻌـﯽ ﻫﺮ ﻣﺎﻫﯽ ﮐﻤﮏ زﯾﺎدي در اﯾﺠﺎد ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﻄﻠﻮب ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺑﺮاي رﺷﺪ ﺳﺮﯾﻊ و ﺗﻮﻟﯿﺪ اﻗﺘﺼﺎدي آن ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد . ﻣﺎﻫﯽ ﻗﺰل آﻻي ﭘﺮورﺷﯽ در داﻣﻨﻪ ﻫﺎي ﻣﺤﺪودي از ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻫﺎي ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺧـﻮد از رﺷـﺪ ﻣﻄﻠﻮﺑﯽ در اﺳﺘﺨﺮ ﻫﺎ ﺑﺮ ﺧﻮردار اﺳﺖ .

  • اﯾﺠﺎد ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺮاﯾﻄﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ اﻓـﺰاﯾﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﺎﻫﯽ ﻗﺰل آﻻ ﻣﯽ ﺷﻮد .

  • پیشگیری از ﺑﺮوز ﻧﺎﻣﻼﯾﻤﺎت در ﻣﺤﯿﻂ ﻣـﺎﻫﯽ در واﻗـﻊ ﺑﺨﺶ اﻋﻈﻢ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ ﻣﺎﻫﯽ ﻗﺰل آﻻ را ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽ دﻫﺪ.


نکات اساسی برای مدیریت مزارع پرورش ماهی:

1 - خروجی استخر ها بایستی به نحوي طراحی شود که خـروج رسـوبات بهمراهـی آب به سهولت امکان پذیر باشد . اگر از آب چاه براي تأمین آب استفاده می شود ابتدا بایستی آب چاه به حوضچه هوادهی هدایت و پـس از تعـادل در گازهـاي آب مانند کاهش CO2 و افزایش اکسیژن به استخر هاي پرورشی وارد شود .


2 - در صورتیکه از آب قنات استفاده میشود رعایت فاصله حدود  100 متر از دهانه قنات تا استخر ها ، گازهاي مضر موجود در آب را براي ماهی قـزل آلا جدا مـی سازد .


3 - در صورتیکه از آب چاه استفاده میشود ضروري است که در مقاطع زمـانی کـه آب چاه قطع میشود با ایجاد روش مدار بسته و با استفاده از پمپ هـاي برگشـت آب خروجی را مجدداً به حوضچه پخش آب هدایت نمود تا جریـان آب بطـور مستمر براي ماهیان برقرار باشد درچنین شرایطی لازم است از هواده هاي ویـژه استفاده شود . همچنین بهتر است در زمان استفاده از آب برگشـتی در صـورتیکه ماهیان تمایلی به خوردن غذا نداشته باشند تغذیه انجام نگیرد.


4 - در استخرهاي ذخیره آب کشاورزي بدلیل عدم امکان رقم بندي ماهیان در طول یک دوره پرورش بهتر است بچه ماهیان در اوزان بالا به استخر ها معرفی و از لحاظ وزنی بطور کامل یک دست باشند .


5 - تلفات ماهیان بایستی روزانه جمع آوري و شمارش و درگودال هاي آهکی دفـن شوند همچنین ثبت تعداد تلفات در دفاتر مخصوص در هر روز ضروري است.


6 - استخرهاي ماهیان باید همیشه تمیز بوده و جلبک ها و سایر مواد رسوبی حداکثر هر 15-20 روز یکبار از استخر ها جمع آوري و خارج شوند این عمـل موجـب بهبود شرایط محیطی لازم می شود.


7 - حداکثر هر ماه یکبار ماهیان باید از لحاظ سلامتی مورد معاینه قرار گیرند . باید در نظر داشت که بسیاري از بیماریهاي ماهیـان قـزل آلا داراي دوره طولانی با علائم غیر بارز هستند که ممکن اسـت از چشـم دور بمانـد و در زمانی به وجود بیماري پی برده شود که تلفات آغاز شـده باشـد . درایـن زمـان درمان ماهیان بسیار مشکل و با تلفات زیاد همراه خواهد بود .


8 - رفتار شناگري ماهیان بایستی روزانه مورد توجه قرار گیرد . جمـع شـدن ماهیـان در ورودي و خروجی ، حاشیه استخر ها و شناي غیر طبیعی درحول محور طـولی و.... بایستی ثبت و در اسرع وقت گزارش گردد این علائم اغلـب پـیش اگهـی بیماریهاي مهلک عفونی و غیره عفونی است که درصورت بروز ،خسارات وارده غیر قابل جبران خواهد بود .

9 - اشتهاي ماهیان شاخص ارزنده اي براي ارزیابی سلامت آنها است . هر گونه تغییر در میزان اشتها وکاهش آن باید بعنوان یک خطر جدي در نظر گرفته شـده و اقدامات تشخیص بیماري در اسرع وقت آغاز شود . ماهیانی که بیمـار شدند و اشـتهاي خود را از دست داده اند شانس بسیار کمی براي زنده ماندن دارند .


10 - رعایت تمامی اصول مدیریت پرورش مانند تنظیم رژیم غـذایی بـر اسـاس درجه حرارت آب ، اندازه ماهیان ، رعایت تراکم و وضعیت اکسیژن آب در ایجاد شرایط مطلوب براي ماهیان قزل آلاي پرورشی و افزایش مقاومت آنان نسبت بهبیماریها بسیار مؤثر است  .


11 - بچه ماهیان بایستی از مراکز مطمئن خریداري شوند در غیر اینصورت با بـروز آلودگی و بیماري ماهیان قزل آلا در استخرها خسارات سنگینی به تولیـد وارد خواهد شد .


12 - اجراي هر گونه عملیات خود درمانی ممنوع می باشد بعبارتی هرگونه درمان و شیمی درمانی باید تحت نظر کارشناسان مربوطه انجام پذیرد . کاربرد هر نوع آنتی بیوتیک یا داروي دیگر بدون نظر کارشناسان دامپزشکی ممنوع می باشد  .

13 - باید از نگهداري غذا به مقدار زیاد و به مدت طولانی در انبار مـواد غـذایی اجتنـاب کرد و از سلامت غذا مطمئن بود . در صورت سالم بودن غذاي مصـرفی ، حـداکثر مـدت نگهداري غذا در انبارها بویژه در فصل تابستان نباید از یک ماه تجاوز کند  .
 

14 - پس از رسیدن ماهیان به وزن بازاري بهتر است هر چه سریعتر آنها را به بازار هـاي مصرف روانه کرد و در صورتیکه از آنتی بیوتیک ها بـراي درمـان برخـی بیماریهـاي عفونی استفاده شده است ( زمان پرهیز دارویی براساس نوع دارو متفاوت است ) بایستی حداقل تا 25روز پس از خاتمه مصرف دارو ، از ارسال ماهیان به بازارهاي مصرف خودداري کرد . همچنین بهتر است که ماهیان حـدود یـک روز قبل از ارسال به بازار تغذیه نشوند . این عمل سبب میشود مدت مانـدگاري ماهیـان طولانی تر شده و سالم تر باشند همچنین توصیه میشود ارسال ماهیان به بـازار از طریـق ظروف یونولیت و یخ انجام شود .


کنترل فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی آب

  • ﺣﻔﻆ ﮐﯿﻔﯿﺖ آب در ﻃﻮل دوره ﭘﺮورش ﻣﺎﻫﯽ ﻗﺰل آﻻ از اﻫﻤﯿﺖ ﺧﺎﺻﯽ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ .

  • درﻃﯽ دوره ﭘﺮورش ﻓﺎﮐﺘﻮرﻫﺎي ﻓﯿﺰیک ﻮ ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ آب ﺑﺼﻮرت ﻣﺴﺘﻤﺮ دﺳﺘﺨﻮش ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ .

  • دراﺛﺮ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي ﺳﻮﺧﺖ و ﺳﺎز ﻣﺎﻫﯽ ﮔﺎزﻫﺎﯾﯽ ﭼﻮن آﻣﻮﻧﯿﺎك و دي اﮐﺴﯿﺪ ﮐﺮﺑﻦ ﺑﻪ ﻣﺤﯿﻂ آﺑﯽ وارد ﻣﯿﺸﻮد .

  • از ﺳﻮﯾﯽ ﺑﺪﻧﺒﺎل اﯾﻨﮑـﻪ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎً در اﺳﺘﺨﺮ ﻫـﺎي ذﺧﯿـﺮه آب ﮐﺸﺎورزي ﺗﻌﻮﯾﺾ آب ﺑﺼﻮرت داﺋﻤﯽ اﻧﺠﺎم ﻧﻤﯽ ﺷﻮد اﻣﮑﺎن رﺷﺪ زي ﺷﻨﺎوران و ﻣﺎﮐﺮوﻓﯿﺖ ﻫﺎ ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎري آب اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯿﺎﺑﺪ و اﯾﻦ ﺷﺮاﯾﻂ ﺧﻮد ﺑﺎﻋﺚ ﮐﺎﻫﺶ اﮐﺴﯿﮋن در اﺳﺘﺨﺮ ﻣﯿﺸﻮد .

  • ﺗﻌﯿﯿﻦ PH و اﮐﺴـﯿﮋن آب ﺑﻮﺳـﯿﻠﻪ دﺳـﺘﮕﺎﻫﻬﺎي ﻣﺨﺼﻮص  ( PH ﻣﺘﺮ و اﮐﺴﯿﮋن ﻣﺘﺮ ) و ﯾﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﻮارﻫﺎي ﮐﺎﻏﺬي اﻧﺪازه ﮔﯿﺮي PH آب ﻣﯿﺘﻮاﻧﺪ اﻧﺠﺎم ﮔﯿﺮد .

  •  ﻏﺬاي ﻣﺼﺮف ﻧﺸﺪه ﻧﯿﺰ از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻮاﻣﻠﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺠﺰﯾﻪ آن در اﺳﺘﺨﺮ ﺑﺎ ﻣﺼﺮف اﮐﺴﯿﮋن و ﺑﺮﻫﻢ زدن ﺗﻌﺎدل ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ آب ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ ، ﺑﻨﺎﺑﺮ اﯾﻦ ﺑﺎﯾﺪ ﻏﺬا دﻫﯽ در اﯾﻦ اﺳﺘﺨﺮ ﻫﺎ ﺑﺎ دﻗﺖ ﮐﺎﻣﻞ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﺗﺎ ﺣﺘﯽ اﻟﻤﻘﺪور ﭘﺮت ﻏﺬاﯾﯽ ﮐﻪ ﻧﺘﯿﺠﻪ آن آﻟﻮدﮔﯽ و ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯿﺰان اﮐﺴﯿﮋن آب اﺳﺖ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ .ﮐﻨﺘﺮل درﺟﻪ ﺣﺮارت ، PH و اﮐﺴﯿﮋن ﻣﺤﻠﻮل آب اﺳﺘﺨﺮ ﻧﯿﺰ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﺑﺼﻮرت روزاﻧﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد .


اهداف پرورش ماهی:

الف- تولید ماهی بازاری  در مزارع پرورش ماهی:

  •  جهت تأمین گوشت مورد نیاز در بازار ؛ ماهیان تا وزن یا اندازه بازارپسند پرورش می یابند .

  • بچه ماهیان مورد نیاز معمولاً از مراکز تولید ( کارگاه های تکثیر ) خریداری شده و در داخل استخرهای خاکی ، بتونی و یا فایبرگلاس پرورش می یابند .

  • وزن بازار پسند در مورد کپور ماهیان چینی بین 1 - 4 کیلو ، برای ماهیان قزل آلا از 400 گرم به بالا و برای ماهیان خاویاری از 5 – 15 کیلو در نظر گرفته می شود .

 

ب- تولید بچه ماهی 1تا2 گرمی به منظور بازسازی ذخایر (دریاها):

  • که در این روش ماهیان مولدی که جهت تخمریزی از دریا به سمت رودخانه در حال عبور هستند صید شده و با تزریق و یا بدون تزریق هورمون ؛ مورد تکثیر قرار می گیرند .

  • مانند ماهی سفید frisii kutum Rutilus ، ماهیان خاویاری Acipenseridae و ماهی آزاد دریای خزر Salmo trutta caspius

 

ج- تولید لارو و بچه ماهی  برای ماهی دار کردن آبهای داخلی ( آبهای جاری و ساکن مانند دریاچه ها ، آب بندان ها ، مخازن پشت سدها و ) ...


اهداف فعالیت پرورش ماهی :

1 - اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻬﯿﻨﻪ از آب ﮐﺸﺎورزي

2 - ﺗﻮﻟﯿﺪ ﭘﺮوﺗﺌﯿﻦ ﺣﯿﻮاﻧﯽ ﮔﻮﺷﺖ ﻣﺎﻫﯽ

3 - ﻏﻨﯽ ﺷﺪن آب ﮐﺸﺎورزي ﮐﻪ اﺛﺮ اﻓﺰاﯾﺶ در ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﮐﺸﺎورزي دارد

4 - ﺗﺮوﯾﺞ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﻣﺼﺮف آﺑﺰﯾﺎن در ﻣﻨﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﯾﯽ و ﺷﻬﺮي

5 - اﯾﺠﺎد و اﺷﺘﻐﺎل ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ

6 - ﮐﺴﺐ درآﻣﺪ وﮐﻤﮏ ﺑﻪ اﻗﺘﺼﺎد و ﻣﻌﯿﺸﺖ ﺧﺎﻧﻮار ﻫﺎي روﺳﺘﺎﯾﯽ

 

انواع روش های پرورش ماهی براساس تراکم و نوع تغذیه:

پرورش گسترده (دارای تراکم پایین):

  • در این روش پرورش ماهی منحصراً بر مبنای بازدهی طبیعی استخرها ( با استفاده از موجودات غذایی زنده ) و بدون دادن غذای دستی انجام می گیرد .

پرورش نیمه متراکم:

  • در این روش پرورش با استفاده از غذای طبیعی استخرها توأم با غذای دستی انجام می گیرد .

 

پرورش متراکم (دارای تراکم بالا)

  • در این روش ماهی منحصراً با غذای دستی و یا تولید شده در اثر کود دادن پرورش داده می شود .


انواع کارگاه پرورش ماهی براساس نوع تولید:

 

کارگاه های تکثیر و پرورش کامل ماهی:

  • پرورش ماهی از تخمریزی طبیعی یا القاء شده یا تکثیر مصنوعی شروع گردیده و با حصول ماهی بازاری خاتمه می یابد .

 

کارگاه های تکثیر و تولید بچه ماهیان:

  • وظیفه ی این کارگاه ها تولید نوزاد ، بچه ماهی و غیره برای ماهی دار کردن آبگیرهای طبیعی و تأمین نیازهای کارگاه های پرورش ماهی غیر کامل می باشد .

 

کارگاه های پرورش ماهی ناکامل:

  • این کارگاه ها فاقد تسهیلات لازم برای تکثیر طبیعی و یا القاء شده و یا تکثیر مصنوعی و پرورش بچه ماهی و ماهی های مولد می باشند و نوزادها و بچه ماهیان مورد نیاز خود را از کارگاه های کامل یا کارگاه های تولید بچه ماهی دریافت کرده و پرواربندی آنها تا حصول ماهی بازاری اقدام می نمایند.


 انواع روش های پرورش ماهی براساس تنوع گونه ای:

پرورش تک گونه ای :

  • که در آن فقط یک گونه ماهی مورد پرورش قرار می گیرد مانند پرورش ماهی قزل آلا .

پرورش چند گونه ای یا کشت توام :

  • که در آن چند گونه ماهی در کنار هم در یک استخر مورد پرورش قرار می گیرند . مانند پرورش خانواده کپور ماهیان چینی .


ویژگی ماهیان پرورشی:

1 - شرایط اقلیمی منطقه مورد نظر برای پرورش را تحمل نمایند . مانند ماهیان سردآبی و گرم آبی .

2 - دارای سرعت رشد کافی بوده و در مدت کوتاهی به اندازه بازاری برسند .

3 - تا حد امکان دارای زنجیره غذایی کوتاهی باشند تا از افت انرژی جلوگیری شود . مانند ماهیان علفخوار ، ماهیان فیتوپلانگتون خوار . 

4 - از غذای مورد دسترس و ارزان قیمت تغذیه نمایند .

 5 - خوش خوراک بوده و مورد استقبال مصرف کنندگان قرار گیرند .

6 - تراکم زیاد جمعیت ماهی را در استخر تحمل نمایند .

7- نسبت به بیماری ها مقاوم است .


انواع گونه های ماهیان پرورشی:

از نظر دمایی ماهیان به دو سته کلی تقسیم می شوند:

1- ماهیان گرمابی:

  • مهمترین ویژگی ماهیان گرم آبی تحمل شرایط گرمایی است و از دمای 18 درجه به بعد به خوبی رشد ، تغذیه و تولید مثل می کنند .

  • دردمای زیر درجه 18 ماهی تغذیه را همچنان انجام می دهد ولی ضریب تبدیل غذایی ( FCR ) در آنها بالا می رود و در نتیجه کارایی غذایی آنها کم می شود .

  • در دمای زیر 7 درجه تغذیه ماهی قطع شده و در دمای زیر 4 درجه می میرد .

  • دمای اپتیموم ( مطلوب ) برای ماهیان گرم آبی 25 – 28 درجه سانتی گراد است .

 

مهم ترین گونه های پرورشی ماهیان گرمابی:

فیتوفاگ (کپور نقره ای):
  • ماهی فیتوفاگ با نام علمی Hypophthalmichthys از رودخانه های چین به ایران آمده است .

  • بدنی فشرده داشته و در قسمت شکم دارای خط تیزی می باشد که از ابتدای برجستگی شکم تا مخرج ادامه دارد .

  • سر آن نسبتاً بزرگ و دارای چشم های نسبتاً کوچک و پائین تر از خط افقی محور بدن واقع شده است . دهان ماهی هلالی شکل و فوقانی است و یک باله پشتی کوتاه دارد .

  • انتهای باله سینه ای به باله شکمی نمی رسد .

  • فلس های کوچک و خط جانبی در ابتدای بدن با شیب تندی به طرف بالای بدن امتداد دارد و دارای دندان های حلقی یک ردیفی است .

  • رنگ بدن در قسمت پشت سبز خاکستری و در طرفین بدن سفید مایل به زرد و قسمت شکمی بدن سفید نقره ای است .

  • کیسه شنای آن بزرگ و دو قسمتی است . این گونه حداقل 50 درصد از سطح استخرهای پرورشی کپور را به خود اختصاص داده است .

  • این ماهی در اوایل زندگی خود تا رسیدن به وزن 3  g و مرحله انگشت قدی از زی شناوران جانوری و پس از آن غذای اصلی و ترجیحی این ماهی را غذاهای پلانکتونی گیاهی تشکیل می دهد .

  • به دلیل اینکه فیتوپلانکتون خوار است و تهیه و ایجاد فیتوپلانکتون در استخر به راحتی از طریق کود دهی میسر می شود تولید آن خیلی ارزان تمام می شود .

 

   آمور (کپور علف خوار)
  • آمور یا کپور علفخوار با نام علمی idella Ctenopharyngodon بومی رودخانه های مرکزی و شرقی چین است .

  • دارای بدنی کشیده و دراز ، باله پشتی غیر ممتد و فلس های مدور درشت است .

  • ماهی سفید ( کپور علفخوار به ماهی سفید پرورشی معروف است ) دارای دندان های حلقی یک ردیفی و آمور دارای دندان های حلقی دو ردیفی است .

  • به دلیل سازگاری خوب آن ، به تمام نقاط دنیا از جمله ایران معرفی شده و امروزه در اکثر آب بندان ها و دریاچه های پشت سد مورد پرورش قرار می گیرند .

  • در سال 1351 از کشور رومانی برای پرورش وارد ایران شده است .

  • لارو این ماهی از لحاظ غذایی در طول 2-3 روز اول زندگی خود وابسته به محتویات کیسه زرده است و بعد از 3 روز که طولش به mm 5/7 و طول روده اش به 55-60 % طول بدنش رسید شروع به تغذیه فعال می نماید .

  • البته باید همزمان با غذای طبیعی ، غذای دستی بالانس شده در اختیار لارو ها قرار گیرد .

  • بعد از اینکه طول لارو به mm 20-30 و طول روده  به 110-130 % طول بدنش رسید بچه ماهی نورس آمور تغذیه از برگ های باریک گیاهی را آغاز می کند .

  • بچه ماهی آمور با طول بیشتر از mm 10 روده ای کاملاً توسعه یافته دارد که طول آن به 230-260 % طول بدنش می رسد .

  • در این شرایط براحتی از بیشتر گیاهان مناسب تغذیه می کند .

  • مهمترین علوفه ای مورد استفاده آمور شامل نی ، یونجه ، شبدر ، آزولا و عدسک آبی می باشد .

  • در پرورش متراکم و یا در صورت عدم وجود علوفه کافی در استخر ، این ماهی به تغذیه مصنوعی به صورت کنستانتره های بالانس شده پلتی شکل روی می آورد .

 

کپور معمولی:
  • کپور معمولی یا Common carp با نام علمی Cyprinus carpio امروزه 25 – 30 درصد از تولید ماهیان گرمابی را به خود اختصاص می دهد .

  • بدنی دراز و کشیده دارد که از طرفین کمی فشرده است .

  • پهنای بدنش تقریباً یک سوم طول بدنش می باشد . دارای دو جفت سیبیلک است بدن پوشیده از فلس های دایره ای درشت ، باله پشتی ممتد و دندانهای حلقی سه ردیفی از مشخصه آن است .

  • پیدایش این ماهی را در حوزه دریای سیاه و خزر می دانند و ابتدا از آسیای مرکزی به چین و نواحی شرقی ژاپن و سپس به سراسر جهان معرفی شد .

  • این گونه ماهیان به صورت عمومی کفزی خوار و همه چیزخوار است که بوسیله پوزه خرطومی شکل خود مواد غذایی گیاهی و جانوری موجود در کف را مکیده و پس از تفکیک در حفره دهانی مواد زائد را به بیرون دفع کرده و مواد غذایی را مورد تغذیه قرار می دهد .

  • این ماهی در مراحل اولیه زندگی از پلانکتون های جانوری تغذیه نموده و پس از رسیدن  به وزن 2-3 g یعنی بعد از گذشت حدود 5-6 هفته به تغذیه همه چیز خواری روی می آورد .

  • غذای طبیعی این ماهی شامل لارو شیرونومید ، الیگولت ، بذر گیاهان ، دو کفه ای ها و لارو حشرات آبزی می باشد .

  • غذای این ماهی در اواخر فصل گرما و شروع فصل سرما بیشتر می شود تا با تولید چربی زیاد آماده زمستان گذرانی شود .

 

کپور سرگنده (بیگ هد):
  • ماهی سرگنده با نام لاتین  Big head و با نام علمی Hypophtalmichthys nobilis از رودخانه های چین به سطح دنیا معرفی شده اند و در تمام طول زندگی زئوپلانکتون خوار می باشند .

  • به همین دلیل هیچگاه گونه اصلی مورد پرورش نیستند زیرا هزینه پرورش این گونه بالاتر از ما بقی گونه ها است .

  • سر این ماهی بزرگ است و اصولاً به همین دلیل به آن ماهی کپور سر گنده می گویند .

  • شکل بدن فشرده و از فلس های ریزی که دارای لکه های موزاییکی به رنگ قهوه ای تیره نیز می باشند پوشیده شده است .

  • این لکه ها به صورت نا منظم بر روی بدن ماهی قرار دارند . تفاوت این ماهی با فیتوفاگ آن است که انتهای باله سینه ای در این ماهی از ابتدای باله شکمی عبور می کند .

  • حداکثر 10 درصد استخرهای پرورش ماهی مختص به ماهی بیگ هد می باشد .

 

2- ماهیان سردابی:

  • مهمترین گروه ماهیان سردآبی آزاد ماهیان هستند .

  • مشخصه ی همگی آزاد ماهیان وجود باله ی چربی بدون شعاع در بین باله ی دمی و باله ی پشتی آنها است .

  • فک پایینی آزاد ماهیان نر در فصل تخمریزی به شکل قلاب در می آید .

  • همه ی آزاد ماهیان ترجیح میدهند در آبهای شفاف ، غنی از اکسیژن و بیشتر در نهرها و رودخانه های کوهستانی و دریاچه های خنک زندگی می کنند .

  • آنها اغلب بر روی شن و قلوه سنگ ها ( گراول ) تخمریزی می کنند و دارای گوشت کم تیغ و لذیذ و عامه پسند هستند.

 

مهم ترین گونه های پرورشی آزاد ماهیان:

قزل آلای خال قرمز
  • ماهی قزل آلای خال قرمز با نام لاتین  Brown troutو با نام علمی Salmo trutta fario از خانواده Salmonidae    بوده و به نام های دیگری از قبیل قزل آلای نهری ، خال قرمز و جویباری نیز نامیده می شوند .

  • دارای نقاط قرمز و نارنجی روی بدن خود می باشند .

  • تغییرات شدید درجه حرارت را نمیتواند تحمل کنند .

  • گوشتخوار بوده و از جانوران بزرگتر تغذیه می کنند زندگی در نزدیکی بستر را ترجیح می دهند .

  • برخلاف ماهی قزل آلای رنگین کمان که در سطح و نزدیک به سطح آب زندگی می کنند و در قیاس با قزل آلای رنگین کمان به سختی به غذای دستی عادت می کنند .

  • این گونه بیشتر برای بازسازی ذخایر مورد پرورش قرار می گیرند . 

 

ماهی آزاد دریای خزر:
  • ماهی آزاد دریای خزر با نام لاتین Caspian salmon  و نام علمی Salmo trurra caspius یکی از با ارزشترین ماهیان دریای خزر به حساب می آیند .

  • ماهی بسیار لذیذی که از لحاظ گوشتی گرانترین ماهی دریای خزر بوده و خاویار این ماهیان بسیار با ارزش می باشد .

  • برای تخمریزی وارد رودخانه ها می شوند و به دلیل کاهش پیدا کردن ذخایر این ماهیان شیلات ایران در دهه های اخیر اقدام به تکثیر مصنوعی و تولید بچه ماهی از آن و رها سازی در دریا نموده است .

  • حداکثر وزن این ماهی به میزان 50 کیلو گرم در کشور روسیه صید شده است .

 

 ماهی قزل آلای رنگین کمان:
  • قزل آلای رنگین کمان با نام لاتین Rainbow trout  و نام علمی Onchorhynchus mykiss از خانواده salmonidae می باشد .

  • مهمترین گونه ی تجاری پرورشی می باشد که قابلیت سازش در همه نقاط را دارا می باشد . دارای رنگی رنگین کمانی در اطراف بدن خود است .

  • در انتخاب غذا سخت گیر نیست و به راحتی به غذای دستی عادت می کند . کیفیت بد آب را نسبت به دیگر آزاد ماهیان تا حدودی تحمل می کند .  

 

برخی از ویژگی های ماهیان قزل آلای رنگین کمان:

1- ماهی قزل آلای رنگین کمان به مراتب آسانتر از قزل آلای خال قرمز نسبت به محیط سازگاری حاصل نموده و تمایل بیشتری به اهلی شدن دارد .

2- این ماهی به درجه حرارت های بالا و کمبود اکسیژن مقاوم بوده و در آبهایی که عملیات اکسیژن دهی ، تصفیه و جداسازی مواد و ذرات جامد و معلق روی آن انجام گیرد می تواند درجات 20 الی 22 درجه سانتی گراد را تحمل نماید .

3 - قزل آلای رنگین کمان نسبت به بیماری ها و به خصوص بیماری furunculosis به مراتب مقاوم تر می باشد .

4 - نمو تخم در مدت کوتاهتر انجام شده و رشد آن سریعتر است . این ماهی گوشتخوار می باشد فلذا ماهیان کمتری را شکار می نماید. این ماهی از انواع کرمها و نرم تنان تغذیه می کند و این موجودات را در بستر آبگیر جستجو می نماید . از همین طعمه ها برای صید ورزشی ( زمانی که ماهی برای تفریح صید میکند نه برای رفع گرسنگی و نیاز ، به آن صید ورزشی می گویند ) استفاده می کنند .

5 - این ماهی دارای رشد سریع می باشد و در صورتی که خوب تغذیه شود سود خوبی عاید پرورش دهنده می شود . گوشت آن از نظر کیفیت پائین تر از قزل آلای خال قرمز می باشد .

6- ماهی قزل آلای رنگین کمان مناسب ترین ماهی سردابی جهت پرورش می باشد بطوریکه آسانتر به غذای دستی عادت کرده و نسبت به درجه حرارت و کیفیت آب کمتر حساس می باشد و بدین جهت در سراسر دنیا اساسی ترین ماهی آزاد مورد پرورش جهت تغذیه می باشد . از این ماهی می توان جهت ماهی دار کردن آبگیر های طبیعی استفاده نمود .

 

شرایط پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان:

- میزان آب:

  • آب ﭘﺎﯾﻪ و اﺳﺎس اﺻﻠﯽ ﻣﺰارع ﭘﺮورش ﻣﺎﻫﯽ ﻗﺰل آﻻ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ .

  • ﻣﯿﺰان آب در ﻫﺮ ﻣﺰرﻋﻪ ﭘﺮورﺷﯽ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻮده و ﻣﯿﺰان ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﺴﺘﮕﯽ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﻪ ﻣﯿﺰان آب دارد .

  • ﺑﻄﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﯿﺰان ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز آب ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻫﺮ ﺗﻦ ﻣﺎﻫﯽ ﻗﺰل آﻻ در ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﺳﻨﺘﯽ و ﻣﺘﺪاول و در اﺳﺘﺨﺮﻫﺎي آﺑﺮاﻫﻪ اي 7-10 ﻟﯿﺘﺮ در ﺛﺎﻧﯿﻪ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ .

  • اﻟﺒﺘﻪ ﻻزم ﺑﻪ ذﮐﺮ اﺳﺖ اﻣﺮوزه ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎﯾﯽ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻣﮑﺎﻧﯿﺰاﺳﯿﻮن ﻣﺰارع ﭘﺮورﺷﯽ ، ﺳﺎﺧﺖ اﺳﺘﺨﺮﻫﺎي ﻫﺸﺖ وﺟﻬﯽ ، ﺑﻬﺒﻮد ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ، ﺑﮑﺎر ﮔﯿﺮي دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎي ﻫﻮاده ، درام ﻓﯿﻠﺘﺮ و ﺑﺮﮔﺸﺖ آب ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻤﭗ ﻫﺎي ﻣﺨﺼﻮص ﻣﯿﺘﻮان ﺑﺎ اﯾﻦ ﻣﯿﺰان آب ﺑﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮي دﺳﺖ ﭘﯿﺪا ﻧﻤﻮد .

  • ﻻزم ﺑﻪ ذﮐﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺧﺼﻮص ﺑﮑﺎرﮔﯿﺮي دﺳﺘﮕﺎﻫﺎي ﻓﻮق ، ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﻧﯿﺮوي ﺑﺮق ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ .

  • در ﻃﺮح ﻫﺎي ﻣﮑﺎﻧﯿﺰه ﭘﺮورش ﻣﺎﻫﯽ اﻣﮑﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﺑﯿﺸﺘﺮ از آب ﻣﻬﯿﺎ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ در واﻗﻊ دﺑﯽ ورودي ﺑﻪ ﻣﺰرﻋﻪ ﭘﺮورش ﻣﺎﻫﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ اﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺑﮑﺎرﮔﯿﺮي اﻧﻮاع دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻘﺪار ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ اي از اﯾﻦ آب ﺑﺮﮔﺸﺖ داده ﺷﺪه و ﭘﺲ از ﻋﺒﻮر از ﻓﯿﻠﺘﺮﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻫﻮادﻫﯽ ﻣﺠﺪداً آب اﺣﯿﺎ ﺷﺪه و ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ دﺑﯽ ورودي ﺑﻪ ﻣﺰرﻋﻪ ﺗﺰرﯾﻖ ﻣﯽ ﺷﻮد اﯾﻦ ﻋﻤﻞ ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﯾﺶ راﻧﺪﻣﺎن ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﯽ ﮔﺮدد .

میزان نیازهای آبی برای تولید یک تن ماهی قزل آلای رنگین کمان 200 گرمی ( به فرض اشباعیت اکسیژن 100 درصد برای آبهای شیرین )

درجه حرارت آب

  C

مصرف اکسیژن توسط یک تن قزل آلا  (KG/DAY)

احتیاجات آبی

(LIT/S )

6

2/6

4/3

8

3/4

6/2

10

4/3

8/6

12

5/1

11/2

14

6

13/14

16

6/8

17/7

 

 

  • ﺑﻄﻮر ﮐﻠﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻮﻟﯿﺪ در واﺣﺪ ﺳﻄﺢ و ﺣﺠﻢ و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﮑﺎﻧﯿﺰاﺳﯿﻮن ﻣﺰرﻋﻪ ﭘﺮورش ﻣﺎﻫﯽ اﻧﻮاع دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎ و ادوات زﯾﺮ ﺑﮑﺎر ﺑﺮده ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ :

        1- دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎي ﻫﻮاده ( اﯾﺮﺟﺖ و اﺳﭙﻠﺶ ) : اﯾﻦ دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻫﻮادﻫﯽ ﺑﻪ اﺳﺘﺨﺮﻫﺎ ﮐﺎرﺑﺮد دارﻧﺪ .

        2 - درام ﻓﯿﻠﺘﺮ ( ﻓﯿﻠﺘﺮﻫﺎي ﭼﺮﺧﺎن ) : ﮐﺎر اﯾﻦ ﻧﻮع ﻓﯿﻠﺘﺮﻫﺎ ﺣﺬف ذرات ﺟﺎﻣﺪ ﻣﻌﻠﻖ در حد 40- 60ﻣﯿﮑﺮون ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﻮان ﺧﺮوﺟﯽ آب ﻃﺮاﺣﯽ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ .

3 - ﭘﻤﭗ ﻫﺎي ﺑﺮﮔﺸﺖ آب : اﯾﻦ ﻧﻮع ﭘﻤﭗ ﻫﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﻮان ﮐﺎري ﻣﺰرﻋﻪ آب ﺧﺮوﺟﯽ از درام ﻓﯿﻠﺘﺮ را ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ورودي آب ﻣﺰرﻋﻪ ﺑﺮﮔﺸﺖ ﻣﯽ دﻫﻨﺪ .

4-  ﺳﺎﯾﺮ دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎ : در ﻣﺰارع ﭘﺮورش ﻣﺎﻫﯽ ﻣﮑﺎﻧﯿﺰه ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﯿﺰان ﺗﻮﻟﯿﺪ اﻧﻮاع دﺳﺘﮕﺎﻫﻬﺎ ﻧﻈﯿﺮ ﺳﻮرﺗﺮ ، ﻓﯿﺶ ﭘﻤﭗ ، ﻣﻮﻟﺪ اﮐﺴﯿﮋن و ﻏﯿﺮه ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﺳﺘﻔﺎده را ﺧﻮاﻫﻨﺪ داﺷﺖ .

از ﻃﺮف دﯾﮕﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ داﺋﻤﯽ ﻧﺒـﻮدن آب ورودي اﻏﻠـﺐ اﺳـﺘﺨﺮ ﻫـﺎي ذﺧﯿـﺮه آب ﮐﺸﺎورزي ، ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﭘﺮورش ﻣﺎﻫﯽ ﻗﺰل آﻻ در اﯾﻦ ﻧﻮع اﺳﺘﺨﺮﻫﺎ ﻋﻼوه ﺑـﺮ ﮐﯿﻔﯿـﺖ آب ﻣﻨﺎﺳﺐ ، ﺑﺴﺘﮕﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﮐﻤﯿﺖ آب و ﻧﺤﻮه ﺗﻌـﻮﯾﺾ آب اﺳـﺘﺨﺮ دارد .

 

میزان نیازهای اکسیژنی بر حسب میلی گرم اکسیژن بر کیلوگرم وزن زنده بدن در هر دقیقه با تغییر درجه حرارت آب و وزن ماهی در شرایط نرمال و طبیعی نگهداری ماهی

وزن ماهی gr

درجه حرارت c

2

4

6

8

10

12

14

16

18

0/2

3/09

4/22

5/58

7/23

9/18

10/59

12/15

13/83

-

1

2/27

3/08

4/08

5/28

6/72

7/74

8/90

10/13

11/43

5

1/66

2/26

2/99

3/87

4/91

5/67

6/51

7/40

8/36

10

1/44

1/97

2/61

3/38

4/29

4/95

5/69

6/48

7/31

50

1/06

1/44

1/91

2/48

3/14

3/63

4/16

4/74

5/35

100

0/93

1/26

1/67

2/16

2/75

3/17

3/65

4/14

4/68

500

0/90

1/23

1/63

2/11

2/68

3/09

3/55

4/04

4/56

1000

0/80

1/08

1/42

1/84

2/34

2/70

3/10

3/54

4

2500

0/66

0/90

1/19

1/55

1/96

2/26

2/60

2/96

3/34

5000

0/58

0/78

1/04

1/36

1/72

1/98

2/28

2/58

2/92

جدول فوق در شرایط پرورش نرمال و در تراکم های متوسط و بدون دست کاری و یا جابجایی بدست آمده است .

 

مهمترین پارامترهای کیفی آب جهت پرورش ماهیان سردابی

پارامتر ها

مقادیر مجاز

اکسیژن محلول

نزدیک به حالت اشباعیت

دی اکسید کربن

کمتر از 2 میلی گرم در لیتر

درجه حرارت

12 21 درجه

PH

6/5 – 8/5

قلیائیت ( بر حسب CACO2)

10 400 میلی گرم در لیتر

منگنز

کمتر از 0/01 میلی گرم در لیتر

آهن

کمتر از یک میلی گرم در لیتر

روی

کمتر از 0/05 میلی گرم در لیتر

مس

کمتر از 0/006 میلی گرم در لیتربرای آبهای سبک

کمتر از 0/3 میلی گرم در لیتر برای آبهای سنگین


عوامل موثر در رشد ماهی:

1ـ عوامل داخلی

2ـ عوامل محیطی

 3 ـ عوامل تغذيه اي

 

عوامل داخلی:

  • منظور از عوامل داخلی آن چیزي است كه مربوط به خود ماهی است مثلاً بعضی از ماهی ها به لحاظ ژنتیکی سريع الرشد هستند پس يکی از عوامل داخلی ، عوامل ژنتیکی است كه بر رشد ماهی تأثیر می گذارد كه اين موضوع به كارگاه تکثیر بر می گردد كه اگر در انتخاب مولدين كوتاهی كند پرورش دهنده به در دسر می افتد .

  • از عوامل داخلی ديگر می توان به اندازه ماهی اشاره كرد ، هرچه ماهی بزرگتر باشد درصد رشدش كمتر است . يك ماهی 1 گرمی در مدت يك ماه میتواند به وزن حدود 5 گرم برسد . اما يك ماهی 150 گرمی در يك ماه به وزن 280 گرم برسد . از نظر میزان رشد دومی خیلی بیشتر رشد کرده و در حدود 80 درصد وزن بدنش رشد کرده ولی در ماهی یک گرمی خیلی بیشتر بوده و حدود 500 درصد رشد کرده است .

  • مورد ديگر بلوغ جنسی ماهی است اگر ماهی در دوره پرورش بالغ شود رشدش كم می شود . رشد و توسعه مواد تناسلی در تمام جانوران اثر كاهنده بر رشد دارد . معمولاً در ماهی قزل آلا نرها 1 سال زودتر از ماده ها بالغ می شوند پس اگر جمعیت يك كارگاه اكثراً نر باشد نرها رشد كند تري پیدا می كنند . رشد غدد جنسی انرژي زيادي از ماهی می گیرد .

  • در كشورهاي پیشرفته با استفاده از تکنیکهاي ژنتیکی ماهی را عقیم می كنند كه بالغ نشود و به رشد سريع خود ادامه دهد . سايز فروش بازاري ( Plate size ) ماهی قزل آلا 250 گرم است اما بازار ايران آن را نمی پسندد . پرورش دهنده ها ماهی را نگه می دارند تا براي ورود به بازار بزرگتر شود زمانی كه ماهی به بلوغ می رسد رشدش كم می شود و ضريب تبديل غذايی آن زياد تر می شود و غذاي بیشتري مصرف می كند به همین دلیل عقیم سازي ماهی ها ضرورت پیدا می كند . 

 

عوامل محیطی:

- درجه حرارت | دمای آب

از ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﻓﺎﮐﺘﻮرﻫﺎي ﮐﯿﻔﯽ در ﭘﺮورش ﻣﺎﻫﯽ ﻗﺰل آﻻ  درﺟﻪ ﺣﺮارت آب ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ .

دﻣﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاي ﭘﺮورش ﻗﺰل آﻻ  14-16درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﯽ ﮔﺮاد است . اﻟﺒﺘﻪ ﻣﺎﻫﯽ ﻗـﺰل آﻻ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﻘﺪار ﺗﻐﺬﯾﻪ و رﺷﺪ را در دﻣﺎي 15 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﯽ ﮔﺮاد ﻧﺸﺎن ﻣﯽ دﻫﺪ . 

در ﺣﺮارت ﻫﺎي ﮐﻤﺘﺮ از درﺟﻪ 10 ﺳﺎﻧﺘﯽ ﮔـﺮاد ﺳﻮﺧﺖ و ﺳﺎز ﺑﺪن ﮐﺎﻫﺶ ﯾﺎﻓﺘﻪ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ از ﻣﯿﺰان رﺷـﺪ ﮐﺎﺳﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد .

ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﺣﺮارت ﻫﺎي ﺑﺎﻻي 18 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﯽ ﮔﺮاد ﺑـﺪﻟﯿﻞ ﮐـﺎﻫﺶ ﻣﯿﺰان اﮐﺴﯿﮋن ﻣﺤﻠﻮل در آب ﻫﻀﻢ و ﺟﺬب ﻏﺬا ﺑﺨﻮﺑﯽ اﻧﺠﺎم ﻧﻤﯽ ﺷﻮد و ﻋﻼوه ﺑﺮ ﮐﺎﻫﺶ رﺷﺪ ﺧﻄﺮاﺗﯽ را ﻧﯿﺰ ﺑﺮاي ﻣﺎﻫﯽ ﺑﺪﻧﺒﺎل دارد ﺑﻄﻮرﯾﮑﻪ در ﺻﻮرت اﻓﺰاﯾﺶ دﻣﺎ در ﻣﺰرﻋﻪ ﺗـﺎ 22 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﯽ ﮔﺮاد ﺑﺎﯾﺪ از ﻏﺬا دﻫﯽ ﺧﻮدداري ﮐﺮده و آب را ﻫﻮادﻫﯽ ﻧﻤﻮد .

دﻣـﺎي 25 درﺟﻪ ﺳﺎﻧﺘﯽ ﮔﺮاد ﺣﺪاﮐﺜﺮ دﻣﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺮاي ﻣﺎﻫﯽ ﻗﺰل آﻻ ﺳﺖ .

ﺑﻄﻮرﮐﻠﯽ ﺧـﺎﻧﻮاده آزاد ﻣﺎﻫﯿﺎن ﺑﺪﻟﯿﻞ ﻧﯿﺎز ﺑﻪ اﮐﺴﯿﮋن درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻫﺎي ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺗﺮ را ﺑﻬﺘﺮ از درﺟﻪ ﺣﺮارت ﻫﺎي ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﺣﺪ ﻣﻄﻠﻮب رﺷﺪ ﺗﺤﻤﻞ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ . 

 

- اثر نور

  • میزان نور در رشد ماهی قزل آلا تأثیر دارد .

  • تجربیات نشان داده كه در ماهی هاي پرورش داده شده در فصولی كه طول روز بیشتر است رشد ماهی نیز بیشتر بوده است .

  • طی تحقیقات با افزايش نور در شب توانسته اند 13 - 17 درصد رشد ماهی را افزايش دهند .

  • ﺗﺎﺑﺶ ﺷﺪﯾﺪ و ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﻧﻮر ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮﺟﺐ آﻓﺘﺎب ﺳﻮختگي ﻣﺎﻫﯽ ﻗﺰل آﻻ ﺷﺪه و آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﺎي ﻗﺎرﭼﯽ را ﺑﺪﻧﺒﺎل داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻣﯿﺸﻮد در روزﻫﺎي ﮔﺮم ﺳـﺎل در ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺎﯾﯽ از اﺳﺘﺨﺮ ﺳﺎﯾﺒﺎن اﺣﺪاث ﺷﻮد و ﯾﺎ در اﺳﺘﺨﺮﻫﺎي ذﺧﯿـﺮه آب ﮐﺸـﺎورزي ﺣﺘﯽ اﻟﻤﻘﺪور ﻋﻤﻖ آب را اﻓﺰاﯾﺶ داد .

 

- تراکم ماهی

  • تراكم ماهی نیز در رشد ماهی مؤثر است .

  • هرچه تراكم كمتر باشد فشار روانی و استرس كمتري بر ماهی تاثیر می گذارد و در نتیجه میزان رشد افزايش می يابد .

  • اينکه تراكم ماهی چقدر باشد بسته به سايز ماهی فرق می كند كه در مبحث مديريت پرورش به آن اشاره می كنیم .

 

 -اکسیژن

  •  كمبود اكسیژن براي ماهی ضرر دارد .

  • در برخی شرايط ممکن است كمبود اكسیژن حوضچه منجر به مرگ ماهی نشود اما بر روي رشد آن تأثیر می گذارد و آن را كاهش می دهد .

 

-شوری

  • شوري هم روي رشد ماهی قزل آلا تأثیر می گذارد مطالعات نشان داده بهترين رشد را حول و حوشppt 15 داشته اند و در شوری  ppt 30 آب دریا رشدشان کم است .

 

-پی اچ | PH

  •  با بالا رفتن PH سمیت آمونیاک بالا می رود و موجب مسمومیت ماهی میشود .

  • بقیه مسائل مثل كدورت آب ، فلزات سنگین ، سولفات هیدرژن و آلودگی آب عوامل فرعی هستند كه به نحوي در رشد ماهی تأثیر می گذارند.

 

عوامل مربوط به تغذیه:

  • با توجه به نوع سیستم پرورش ماهی قزل آلا كه به صورت تك گونه اي و اغلب متراكم و فوق متراكم كشت می شود .

  • مهمترين فاكتور مؤثر بر رشد و تولید ماهی قزل آلا غذاي مورد استفاده می باشد .

  • تغذيه ـ نحوه غذا دهی ـ نکات جانبی پرورش ـ مديريت پرورش ، همگی در رشد ماهی تأثیر بسزايی دارند .


زیست سنجی و کنترل رشد ماهیان در طول دوره پرورش:

  • ﺑﺮاي ﭘﯽ ﺑﺮدن ﺑﻪ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﻏﺬاﯾﯽ ﮐﻪ در داﺧﻞ اﺳﺘﺨﺮ ﻫﺎ رﯾﺨﺘﻪ ﻣﯿﺸﻮد و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﯿـﺰان رﺷﺪ ﻣﺎﻫﯿﻬﺎ و ﺿﺮﯾﺐ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻏﺬاﯾﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ وﻗﺖ ﯾﮑﺒﺎر ﻣﯿﺰان رﺷﺪ ﻣﺎﻫﯿـﺎن را ﮐﻨﺘـﺮل ﻧﻤﻮد .

  • اﯾﻦ ﮐﺎر ﻃﯽ ﻋﻤﻠﯿﺎت زﯾﺴﺖ ﺳﻨﺠﯽ ﯾﺎ ﺑﯿﻮﻣﺘﺮي اﻧﺠﺎم ﻣﯿﮕﯿﺮد .

  • در ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎﯾـﺪ ﻣﯿﺰان ﻏﺬاي ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﺗﺎ اﻧﺠﺎم زﯾﺴﺖ ﺳﻨﺠﯽ ﺑﻌﺪي ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﻮد .

  • اﯾﻦ ﮐﺎر از دﻗﺖ و ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ زﯾـﺎدي ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ زﯾﺮا درﺻﻮرت ﻋﺪم زﯾﺴﺖ ﺳﻨﺠﯽ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﻣﺎﻫﯿﻬﺎ و ﻋﺪم اﻃـﻼع از ﻣﯿـﺰان رﺷﺪ و ﻧﻤﻮ آﻧﻬﺎ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻣﯿﺰان ﻏﺬاي ﻣﺼـﺮﻓﯽ ﺑـﯿﺶ ازﺣـﺪ ﻧﯿﺎز ﻣﺎﻫﯿﻬﺎ ﺑﺎﺷـﺪ ﮐﻪ در اﯾـﻦ ﺻﻮرت ﻧﯿﺰ ﮐﺎﻫﺶ رﺷﺪ ﻣﺎﻫﯿﺎن ﭘﺮواري و اﻓﺰاﯾﺶ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻫﺎي ﺗﻮﻟﯿﺪ را ﺑﺪﻧﺒﺎل ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ .

  • در ﻫﺮﺑﺎر زﯾﺴﺖ ﺳﻨﺠﯽ اﻓﺰاﯾﺶ ﻃﻮل و وزن ﻣﺎﻫﯿﻬﺎ ، درﺟﻪ ﺣﺮارت ، ﻣﯿﺰان ﻏـﺬاي ﻣﺼـﺮف ﺷﺪه و ﻏﯿﺮه در ﻓﺎﺻﻠﻪ دوﺑﺎر زﯾﺴﺖ ﺳﻨﺠﯽ اﻧﺪازه ﮔﯿﺮي و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﯿﺸﻮد .

  • ﺑﻄﻮر ﻣﺘﻮﺳـﻂ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ اﺳﺘﺨﺮﻫﺎي دو ﻣﻨﻈﻮره ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺼﻮرت ﻣﺎﻫﯿﺎﻧﻪ و ﯾـﺎﻫﺮ 25 روز ﯾﮑﺒﺎر ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪاﻧﺠﺎم زﯾﺴﺖ ﺳﻨﺠﯽ وﮐﻨﺘﺮل رﺷﺪ ﻣﺎﻫﯿﻬﺎ اﻗﺪام ﻧﻤﻮد .

  • ﺗﻌﺪاد ﻣﺎﻫﯿﺎن اﻧﺘﺨﺎب ﺷـﺪه ﺑـﺮاي اﯾـﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻄﻮر ﻣﻌﻤﻮل ﯾﮏ درﺻﺪ ﮐﻞ ﻣﺎﻫﯿﺎن ﻣﻮﺟﻮد دراﺳﺘﺨﺮ اﺳﺖ . ﻣﯿﺘﻮان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش ﻫﺎي ﻣﻌﻤﻮل ﻣﺜﻞ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻮر ﭘﺮه ﯾﺎ ﺗﻮر ﺳﺎﭼﻮك اﻗﺪام ﺑﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداري از ﻣﺎﻫﯿﻬﺎ ﮐﺮد .

  • در ﻣﻮﻗﻊ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺎﭼﻮك ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﺣﺪاﻗﻞ از دو ﻣﺤﻞ اﺳﺘﺨﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداري اﻧﺠﺎم ﺷﻮد .

  • ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﯿﺘﻮان ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﯿﺎت زﯾﺴﺖ ﺳﻨﺠﯽ از داروﻫﺎي ﺑﯿﻬﻮش ﮐﻨﻨﺪه ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﻮدرﮔﻞ ﻣﯿﺨﮏ ﺑﺮاي آرام ﮐﺮدن ﻣﺎﻫﯿﺎن ﭘﺮ ﺟﺴﺖ و ﺧﯿﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد .

  • ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮐﻞ ﻣﺎﻫﯿﺎن ﺻﯿﺪ ﺷﺪه ( ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﺮداري ﺷﺪه ) را ﯾﺎد داﺷﺖ و ﺑﺮﺗﻌﺪاد ﮐﻞ آﻧﻬـﺎ ﺗﻘﺴـﯿﻢﻣﯿﮑﻨﯿﻢ .

  • اﯾﻦ ﮐﺎر ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ و دﻗﺖ زﯾﺎد اﻧﺠﺎم ﺷﻮد ﺗﺎ ﻣﺎﻫﯿﺎن ﻣﻮرد ﻋﻤﻞ دﭼـﺎر ﺧﻔﮕﯽو آﺳﯿﺐ ﺗﻨﻔﺴﯽ ﻧﺸﻮﻧﺪ .

  • در ﭘﺎﯾﺎن اﯾﻦ ﻋﻤﻠﯿﺎت ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺻﻼح ﺟﯿﺮه ﻏﺬاﯾﯽ اﻗﺪام ﻧﻤﻮد .


دوره های پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان:

پرورش در ماهیان سردابی معمولاً طی چند مرحله انجام می شود :

1 – پرورش لارو تا وزن 2.5 گرمی

2 – پرورش ماهی 2.5 تا 10 گرمی

3 – پرورش ماهی 10 تا 90 گرمی

4 – پرورش ماهی 90 گرمی تا ماهی بازاری 300 – 400 – 500 ( بسته به نوع مدیریت و بازار فروش )

 

میزان تلفات قابل انتظار ماهی در دوره های مختلف پرورشی

مرحله زندگی

درصد تلفات

تعداد اولیه

تخم سبز(green eggs)

7

1000000

تخم چشم زده   ( eyed eggs)

5

930000

مرحله بعد از تخم گشایی(hatch-out)

6

883500

شنای عمودی (swim -up)

1

848160

مرحله پرواری (   (Grow -OUT

2.5

839678

عمل آوری PROCESSING))

-

629759

محصول نهایی ( عرضه به بازار )

-

598271

  • در مجموع در مرحله پرورش از تعداد 1000000 تخم حدود 40 درصد آن به تلفات تعلق می گیرد و مابقی یعنی 60 درصد روانه بازار می شود .

  • ( این اعداد قطعی نیستند و از اطلاعات چندین مزرعه به این اعداد دست یافتند . در صورتیکه مدیریت در مزرعه باشد تلفات میتواند کاهش یابد ) .


وزن متوسط بچه ماهیان و تراکم نگهداری:

  • ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ وزن ﺟﻬﺖ رﻫﺎ ﺳﺎزي ﺑﭽﻪ ﻣﺎﻫﯽ در اﺳﺘﺨﺮﻫﺎي ﭘﺮورش 10- 15 گرم ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ ، ﮐﻤﺘﺮ از اﯾﻦ ﻣﯿﺰان ﺑﺪﻟﯿﻞ ﮐﺎﻫﺶ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﻣﺎﻫﯿﺎن در ﻃﻮل دوره ﭘﺮورش ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻧﻤﯽ ﺷﻮد ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اوزان ﺑﯿﺸﺘﺮ از اﯾﻦ ﻣﻘﺪار ﺑﺪﻟﯿﻞ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﺑﺎﻻي ﺗأﻣﯿﻦ ﺑﭽﻪ ﻣﺎﻫﯽ ﻣﻘﺮون ﺑﺼﺮﻓﻪ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد .

  • در ﻣﺎﻫﯿﺪار ﮐﺮدن اﺳﺘﺨﺮﻫﺎ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﺎﻫﯿﺎﻧﯽ ﯾﮏ دﺳﺖ و ﺑﺎ اﺧﺘﻼف وزن ﮐﻢ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺧﺘﻼف وزن و اﻧﺪازه ﻣﺎﻫﯿﻬﺎ زﯾﺎد ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺎﻫﯿﺎن درﺷﺖ ﺗﺮ اﺟﺎزه ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻏﺬا ﺑﻪ ﻣﺎﻫﯿﺎن رﯾﺰ ﺗﺮ را ﻧﻤﯿﺪﻫﻨﺪ و ﭘﺲ از ﻣﺪﺗﯽ ﻣﺎﻫﯿﺎن ﮐﻮﭼﮑﺘﺮ ﺧﻮد ﻃﻌﻤﻪ ﻣﺎﻫﯿﺎن ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺷﺪه و ﺑﻪ اﺻﻄﻼح ﮐﺎﻧﯽ ﺑﺎﻟﯿﺴﻢ ﯾﺎ ﻫﻢ ﺟﻨﺲ ﺧﻮاري ﺷﺎﯾﻊ ﻣﯿﺸﻮد .

  • ﺑﻨﺎﺑﺮ اﯾﻦ ﻋﻤﻠﯿﺎت رﻗﻢ ﺑﻨﺪي ﻣﺎﻫﯿﺎن در ﻣﺰارع ﭘﺮورﺷﯽ از ﺿﺮورﯾﺎت ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ .

  • اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﺧﺎﻃﺮﻧﺸﺎن ﺳﺎﺧﺖ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻄﯽ ﻫﻤﭽﻮن ﻣﺪت زﻣﺎن ، ﭘﺮورش ، ﻧﻮع اﺳﺘﺨﺮ و... وزن ﺑﭽﻪ ﻣﺎﻫﯽ و تراکم اﻧﺘﺨﺎب ﻣﯿﮕﺮدد .

  • ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ اﺳﺘﻔﺎده از ﭘﻤﭙﻬﺎي ﺑﺮﮔﺸﺖ آب ، دﺳﺘﮕﺎه ﻫﺎي ﻫﻮادﻫﯽ و ﺳﺎﯾﺮ ﺗﺠﻬﯿﺰات ﻧﯿﺰ ﺗأﺛﯿﺮ ﮔﺬار ﻫﺴﺘﻨﺪ .

  • ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل در اﺳﺘﺨﺮ ﻫﺎي ﺧﺎﮐﯽ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ وزن بچه ﻣﺎﻫﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﭼﺮا ﮐﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺑﯿﻤﺎرﯾﻬﺎ ﻣﻘﺎوﻣﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺎس ﻃﻮل دوره ﭘﺮورش ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻄﯽ ﻫﻤﭽﻮن وزن اوﻟﯿﻪ ﺑﭽﻪ ﻣﺎﻫﯽ ، درﺟﻪ ﺣﺮارت آب و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﭘﺮورش ﺑﻄﻮر معمول بین 4 - 6 ﻣﺎه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد .

  • زﻣﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاي ﺻﯿﺪ ﻣﺎﻫﯿﺎن ، ﭘﺲ از رﺳﯿﺪن آﻧﻬﺎ ﺑﻪ وزن  400-500 ﮔﺮم ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ . اﻟﺒﺘﻪ وزن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻬﺖ ﺻﯿﺪ ﻣﺎﻫﯿﺎن ﭘﺮواري ﺑﺴﺘﮕﯽ ﺑﻪ ﻧﯿﺎز ﺑﺎزار ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ .

  • ﭘﺲ از ﭘﺎﯾﺎن ﺑﺮداﺷﺖ و اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﯿﺎت ﺻﯿﺪ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ از ﻗﺒﯿﻞ وزن ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺮداﺷﺖ ، ﺿﺮﯾﺐ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻏﺬاﯾﯽ ، ﺗﻌﺪاد روزﻫﺎي ﭘﺮورش و ﻏﯿﺮه در ﻓﺮم ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺛﺒﺖ ﺷﻮد ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰي ﺟﻬﺖ ﺗﻮﻟﯿﺪ در دوره ﻫﺎي آﯾﻨﺪه را اﻧﺠﺎم داد .

  • ﺑﻄﻮرﮐﻠﯽ ﻋﻤﻠﯿﺎﺗﯽ ﭼﻮن رﻗﻢ ﺑﻨﺪي ، زﯾﺴﺖ ﺳﻨﺠﯽ و ﺑﺨﺼﻮص ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻮاﻣﻞ اﯾﺠﺎد ﻓﺸﺎر ﻋﺼﺒﯽ و اﺳﺘﺮس در ﻣﺎﻫﯿﻬﺎ ﺑﺸﻤﺎر ﻣﯿﺮود . دراﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮاﻗﻊ اوﻟﯿﻦ ﮐﺎر ﺧﻮد داري از ﻏﺬا دﻫﯽ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﯿﺎن اﺳﺖ. 

 

تراکم پیشنهادی برحسب تعداد ماهی و میانگین وزنی آنها در وزنهای مختلف پرورشی در استخر بتونی و مخازن پوشش دار

میانگین وزن g

نیمه متراکم (کیلوگرم ماهی بر متر مکعب)

تعداد)کیلوگرم ماهی بر متر مربع)

متراکم (کیلوگرم ماهی بر متر مکعب)

تعداد)کیلوگرم ماهی بر متر مربع)

2/0

2

10000

3

15000

2

3

1500

6

3000

4

4

1000

10

2500

7

5

700

15

2200

10

6

600

18

1800

15

7

450

19

1200

30

8

250

20

650

60

9

150

25

400

100

10

100

25

250

250

15

60

25

100

500

15

30

25

50

 

تراکم پیشنهادی برحسب تعداد ماهی و میانگین وزنی آنها در وزنهای مختلف پرورشی در استخر خاکی

میانگین وزن g

نیمه متراکم (کیلوگرم ماهی بر متر مکعب)

تعداد)کیلوگرم ماهی بر متر مربع)

متراکم (کیلوگرم ماهی بر متر مکعب)

تعداد)کیلوگرم ماهی بر متر مربع)

0/2

0/5

2500

1

5000

2

1

500

3

1500

4

1

250

3

750

7

1/5

220

4/5

640

10

2

200

6

600

در استخرهای خاکی تا وزن 10 گرم به دلیل آسیب پذیری زیاد به بیماریها توصیه نمی شود و وزن 15 گرم به بعد را وارد مرحله پرورش می کنند.

15

3

200

7

470

30

3

120

6

240

60

3

50

8

140

100

3

30

8

80

250

5

20

8

32

500

5

10

8

16

 

طول دوره پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان با تعوجه به میزان رشد روزانه در دماهای مختلف

درجه حرارت به سانتی گراد

وزن ماهی بر حسب گرم

طول دوره پرورش به شبانه روز

 

5-20

20-50

50-150

150-300

 

6-9

42

71

93

99

305

9-12

32

60

67

82

241

12-15

25/5

45

50

62/5

182/5

 

فضای مورد نیاز برای یک واحد 5 تنی در سال

سایز ماهیان

یک دوره پرورش

تولید ماهی

سیستم های پرورش

تعداد

وزن (کیلو گرم )

فضای مورد نیاز

تعداد استخر ، مخزن

سایز استخر ، مخزن ( متر مکعب )

متر مربع

متر مکعب

تخم چشم زده

28000

-

1

-

2

-

لارو شناور

26000

-

4

2

2

1

2 گرم

24000

48

40

14

5

2/8

انگشت قد

22000

560

60

40

5

8

بازاری 250 گرمی

20000

5000

250

250

-

-

 

  • چون در مناطق مختلف ، استخرها در اندازه های متفاوت ساخته می شوند تعداد استخر ها را بر اساس متراژ آنها محاسبه میکنند.

  • اگر سایز مورد نظر بازاری 250 گرم باشد در هر سال می توان دو دوره پرورش داشت  .


مهم ترین عوامل موثر در کاهش میزان رشد ماهی قزل آلا:

 1 - ﮐﺎﻫﺶ و ﯾﺎ اﻓﺰاﯾﺶ درﺟﻪ ﺣﺮارت آب ﺑﯿﺶ از ﺣﺪ ﻣﻄﻠﻮب

2 - ﻋﺪم ﺗﻐﺬﯾﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﯾﺎ ﺗﻌﺪاد دﻓﻌﺎت ﻏﺬا دﻫﯽ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳب

3 - ﺑﺮوز ﺑﯿﻤﺎرﯾﻬﺎ

4 - ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯿﺰان اﮐﺴﯿﮋن ﻣﺤﻠﻮل ﯾﺎ اﻓﺰاﯾﺶ PH در اﺛﺮ ﻋﻮاﻣﻠﯽ ﭼﻮن رﺷﺪ و ﺷﮑﻮﻓﺎﯾﯽ ﺟﻠﺒﮏ ﻫﺎ

5 - افزایش میزان گازهای مضر و سمی در محیط آب مثل CO2 - SH2 بواسطه اﻓﺰاﯾﺶ ﻓﻀﻮﻻت و ﺗﺠﺰﯾﻪ ﺑﺎﻗﯿﻤﺎﻧﺪه ﻣﻮاد ﻏﺬاﯾﯽ

6 - ﺗﻐﺬﯾﻪ ﻣﺎﻫﯿﻬﺎ ﺑﺎ ﺟﯿﺮه ﻏﺬاﯾﯽ ﻧﺎ ﻣﻨﺎﺳﺐ


اقدامات مدیریتی در پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان:

1- ﺗﻤﯿﺰ ﮐﺮدن ﺗﻮرﯾﻬﺎي ورودي و ﺧﺮوﺟﯽ

2 - ﺟﻤﻊ آوري ﺑﺮگ ﻫﺎي درﺧﺘﺎن از ﺳﻄﺢ و ﮐﻒ اﺳﺘﺨﺮ ﺑﺎ ﺳﺎﭼﻮك ﮐﻪ ﺑﺨﺼﻮص درﻓﺼﻞ ﭘﺎﯾﯿﺰ ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ را اﯾﺠﺎد ﻣﯽ ﮐﻨﺪ

3 - اﻧﺪازه ﮔﯿﺮي دﻣﺎ و PH آب ﺑﻄﻮر روزاﻧﻪ

4 - ﻏﺬا دﻫﯽ ﺑﻪ ﺗﻌﺪاد و دﻓﻌﺎت ﮐﺎﻓﯽ و ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ

5 - ﮔﺰارش ﺑﯿﻤﺎرﯾﻬﺎي اﺣﺘﻤﺎﻟﯽ ﺣﺎدث ﺷﺪه

6 - ﺛﺒﺖ ﺗﻌﺪاد ﺗﻠﻔﺎت و وﻗﺎﯾﻊ روزاﻧﻪ

7 - ﺗﻌﻮﯾﺾ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ آب

8 - ﺻﯿﺪ ﺑﻪ ﻣﻮ ﻗﻊ و ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﻣﺎﻫﯿﺎن ﭘﺮواري

9 - ﺷﺴﺘﺸﻮ و ﻋﺮﺿﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﻣﺎﻫﯿﺎن ﭘﺮواري ﺑﻪ ﺑﺎزار


اهمیت شستشوی ماهیان صید شده:

  • در ﻣﻮﻗﻊ ﺻﯿﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﺳﺘﺨﺮ داراي ﺣﻮﺿﭽﻪ ﺻﯿﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﻤﺎس ﻣﺎﻫﯿﺎن ﺻﯿﺪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻟﺠﻦ اﺣﺘﻤﺎﻟﯽ ﮐﻒ اﺳﺘﺨﺮ ﮐﻤﺘﺮ اﺳﺖ و در ﺻﻮرت ﻋﺪم وﺟﻮد ﺣﻮﺿﭽﻪ ﺻﯿﺪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻣﺎﻫﯿﺎن ﺻﯿﺪ ﺷﺪه ﺑﺎ ﻟﺠﻦ ﺗﻤﺎس ﭘﯿﺪا ﮐﺮده و ﯾﺎ ﺑﺎﻗﯿﻤﺎﻧﺪه آن در ﻻﺑﻼي آﺑﺸﺶ و ﻓﻠﺲ ﻫﺎي ﻣﺎﻫﯽ ﺑﺠﺎي ﻣﺎﻧﺪه و از ﮐﯿﻔﯿﺖ ﮔﻮﺷﺖ ﻣﺎﻫﯽ ﻗﺰل آﻻ ﺑﮑﺎﻫﺪ.

  • ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ دﻟﯿﻞ ﭘﺲ از ﺻﯿﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺴﺘﺸﻮي ﻣﺎﻫﯿﺎن ﺻﯿﺪ ﺷﺪه اﻗﺪام ﮐﺮد در اﯾﻦ ﺻﻮرت ذرات ﻟﺠﻦ از ﻻﺑﻪ ﻻي ﻓﻠﺲ ﻫﺎ و ﺧﺎرﻫﺎي آﺑﺸﺸﯽ ﻣﺎﻫﯽ ﺷﺴﺘﻪ و ﺑﺮ ﻃﺮف ﺷﺪه و ﮐﯿﻔﯿﺖ ﮔﻮﺷﺖ ﻣﺎﻫﯽ ﻗﺰل آﻻ ﺣﻔﻆ ﻣﯿﺸﻮد . 


بهتر است مطالب زیر را نیز مطالعه نمایید:

تغذیه و غذا دهی در قزل آلا

هوا دهی در استخرهای پرورش ماهی

رقم بندی ماهیان

حمل و نقل ماهی قزل آلا

واژه نامه

ارسال نظر